Tarief voor verbruik zonder contract in Brussel
Aanbeveling gedeeltelijk gevolgd door het energiebedrijfOMSCHRIJVING VAN DE KLACHT
Mevrouw B. betwist het elektriciteitsverbruik dat door de distributienetbeheerder SIBELGA in rekening werd gebracht naar aanleiding van manipulaties aan de elektriciteitsmeter die op 25 oktober 2023 werden vastgesteld.
STANDPUNT VAN HET ENERGIEBEDRIJF
Tijdens een bezoek op 25 oktober 2023 constateerde een technicus van SIBELGA dat de schroef van de spanningsklem loszat. De meter werd vervolgens hersteld.
Volgens SIBELGA kan deze handeling kan bedoeld zijn om het geregistreerde en gefactureerde verbruik te verminderen. In dit dossier werd in eerste instantie een daling van het verbruik vastgesteld, gevolgd door een periode met nulverbruik.
Na een nieuw bezoek na vervanging van de meter, bleek dat het verbruik, hoger was dan het eerder geregistreerde verbruik.
Het gefactureerde verbruik werd als volgt berekend: 1 909 dagen (periode van 03/08/2018 tot 24/10/2023) x 8,86 kWh/dag (80ste percentiel) = 16 914 kWh – 109 kWh (door de leverancier gefactureerd verbruik voor de betreffende periode) = 16 805 kWh.
Naast bedragen voor het verbruik, werd een forfaitair bedrag aangerekend wegens aantasting van de integriteit van de aansluiting. Het verbruik dat al door de leverancier voor de betreffende periode was gefactureerd, werd in mindering gebracht op de gefactureerde hoeveelheid. Het tarief dat werd toegepast voor elk niet-gemeten verbruik is goedgekeurd en gevalideerd door Brugel, de Brusselse energieregulator.
STANDPUNT VAN DE OMBUDSDIENST
Aan mevrouw B. werd voor de periode van 3 augustus 2018 tot en met 24 oktober 2023 een elektriciteitsverbruik aangerekend op basis van het tarief “verhoogd in geval van energieverbruik op een aansluitpunt, voor de hoeveelheid verbruikte energie wanneer de integriteit van de meetapparatuur is aangetast” voor een bedrag van 12.649,26 euro.
Daarnaast rekende SIBELGA een bedrag van 754 euro (excl. Btw) aan voor de forfaitaire vergoeding naar aanleiding van een vastgestelde inbreuk op de integriteit van een elektriciteitsmeetinstallatie.
Artikel 264, §2, van het Technisch Reglement voor het beheer van het gasdistributienet in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de toegang daartoe bepaalt dat:
"Een eventuele correctie van de meetgegevens en de daaruit voortvloeiende facturering heeft betrekking op maximaal twee jaarlijkse verbruiksperiodes. Om deze twee jaarlijkse verbruiksperiodes te bepalen, gaat de beheerder van het distributienet terug van de laatste periodieke aflezing tot de periodieke aflezing die twee jaar eerder werd uitgevoerd. In gevallen waarin het MIG dit voorziet, wordt de aflezing in verband met een MIG-scenario (met name de verandering van leverancier of klant) gelijkgesteld met een periodieke aflezing.”
De distributienetbeheerder kan de meetgegevens en de daaruit voortvloeiende facturering voor vijf jaarlijkse verbruiksperiodes corrigeren: “….in geval van fraude, en dit ten nadele van de distributienetbeheerder”;
In het Technisch Reglement wordt fraude genoemd als rechtvaardiging voor een vertraging van meer dan twee jaarperiodes. In dat geval moet de distributienetbeheerder, op basis van bewezen feiten, aantonen dat er sprake is van verbruik zonder contract met de bedoeling om voor zichzelf of voor een derde illegaal voordeel te behalen ten nadele van de distributienetbeheerder. Volgens de Ombudsdienst moet het dus gaan om opzettelijk onregelmatig verbruik.
Uit de meterstandhistoriek blijkt dat de diensten van SIBELGA sinds 2015 toegang hebben gehad tot de meter, terwijl de afwijking pas in oktober 2023 werd vastgesteld:

De Ombudsdienst verwees bovendien naar het besluit (Besluit R2020-052) van de toezichthouder BRUGEL, waarin staat dat "hoewel niet alle technici van Sibelga op dezelfde manier zijn opgeleid om manipulaties aan de meters op te sporen, lijkt de in het afwijkingsrapport beschreven manipulatie mij voldoende zichtbaar om te kunnen worden opgemerkt door het personeel van Sibelga dat elk jaar ter plaatse is geweest. Bijgevolg zou uw mogelijkheid om vijf jaarlijkse verbruiksperiodes terug te gaan neerkomen op het opzettelijk toepassen van de voor de klagers meest nadelige procedure, wat een misbruik van recht zou inhouden".
Ten slotte is de Ombudsdienst van mening dat de manipulatie van de meters niet afdoende is aangetoond, het toegezonden rapport summier is en bovendien niet is ondertekend. De Ombudsdienst verwees in dat verband naar het vonnis van de rechtbank van eerste aanleg (nr. 16/760/A) van 17 oktober 2017, waarin werd gesteld dat “het gedrag van SIBELGA, een professionele speler in de sector, niet boven elke kritiek verheven is, met name gezien het feit dat het rapport summier en niet ondertekend is en dat geen van de medewerkers die de meterstanden hebben afgelezen, vóór de omstreden controle enige afwijking had geconstateerd.”
AANBEVELING VAN DE OMBUDSDIENST
De Ombudsdienst heeft daarom enerzijds aanbevolen om het forfaitaire bedrag van 754 euro (excl. btw) te schrappen, dat werd aangerekend naar aanleiding van de vastgestelde inbreuk op de integriteit van een meetinstallatie, en anderzijds om de elektriciteit enkel te factureren voor een periode van maximaal twee jaar (van 24/10/2021 tot 24/10/2023), tegen het verlaagde tarief voor energieverbruik op een inactief aansluitpunt, voor de hoeveelheid energie dat zonder contract is verbruikt (125% Pmax).
ANTWOORD VAN HET ENERGIEBEDRIJF
SIBELGA heeft aangegeven de aanbeveling niet te kunnen volgen. Volgens hen gaat het in dit geval om manipulatie van het verbruik.
Daarnaast stelt SIBELGA de meteropnemers niet de bevoegdheid of opleiding hebben om manipulatie op te sporen. Hun taak beperkt zich tot het aflezen van de meterstand. Aangezien dit snel moet gebeuren en er jaarlijks meer dan een miljoen meters worden opgenomen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, is een grondige inspectie van elke meter niet haalbaar. In dit geval was de manipulatie volgens SIBELGA bovendien niet duidelijk zichtbaar: de spanningsklem was niet volledig geopend, maar slechts licht losgemaakt.
SIBELGA blijft daarom van mening dat de aangerekende kosten, het toegepaste tarief en de gehanteerde periode correct zijn en in overeenstemming met de technische voorschriften die op het moment van facturering van kracht waren.
Om het geschil toch af te ronden, stelt SIBELGA voor om de wijze waarop het niet-gemeten energieverbruik wordt geschat, aan te passen. De energie zou dan worden geschat op basis van de energie die is geregistreerd op de goede meter na de vervanging ervan (d.w.z. van 25/10/2023 tot 30/01/2024; met een waarde van 4,04 kWh/dag) in plaats van het tachtigste percentiel (met een waarde van 8,06 kWh/dag) te hanteren.
Hierdoor zou het aangerekende verbruik bijna gehalveerd worden, van 16.805 kWh naar 7.603 kWh, wat leidt tot een aanzienlijke verlaging van het factuurbedrag.
Mevrouw B. heeft hiermee ingestemd, waarna de betwiste factuur werd geannuleerd en een nieuwe factuur werd opgesteld op basis van het verbruik van de correct functionerende meter.